رصد

کد خبر: ۱۲۱۴۳۲
تاریخ انتشار: ۲۳ دی ۱۳۹۵ - ۰۹:۵۰
داود هرمیداس باوند
آقای هاشمی مایل بودند نقشی مانند نقش امیرکبیر ایفا کنند و حتی به او لقب سردار سازندگی داده بودند. به هر حال در دوره ریاست‌جمهوری آقای هاشمی، شاهد نوعی تشنج زدایی در سیاست خارجی ایران بودیم و همچنین نوعی توسعه اقتصادی و اقتصاد باز نیز دنبال می‌شد.

داود هرمیداس باوند؛ کارشناس روابط بین الملل/ آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، عضو مجلس خبرگان رهبری و رئیس‌جمهور سابق ایران، در تاریخ پس از انقلاب اسلامی، خدمات ارزشمندی را برای کشور انجام دادند. نقش ایشان در ایجاد فضای باز اقتصادی یا ارتباط ایران با کشورهای اروپایی و عربی بسیار تاثیرگذار بود. برای بررسی سیاست‌های ایشان ابتدا باید نگاهی به فرازوفرودهای سیاست خارجی کشور بعد از انقلاب داشته باشیم.

در اوایل پیروزی انقلاب سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران مشکل خاصی نداشت و از سوی بسیاری از کشورها به رسمیت شناخته شده بود و سفارتخانه‌های کشورمان نیز در دیگر کشورها دایر بود. اما بحث تسخیر سفارت آمریکا بازتاب گسترده‌ای در سیاست خارجی ایران بعد از انقلاب برجای گذاشت و موجب شد که دولت آمریکا اقدام به مسدود کردن دارایی‌های ایران بکند و نوعی انزوای سیاسی را به ایران تحمیل کند. همچنین آمریکا این مساله را به دیوان بین‌المللی دادگستری ارجاع داد. از سوی دیگر برخی سفارتخانه‌های کشورهای دیگر نیز برای اعتراض نسبی، روابط خود با ایران را تا سطح کاردار کاهش دادند.

بعد از این مساله نیز شاهد آغاز جنگ تحمیلی عراق علیه کشورمان بودیم. در تمام این دوران نقش آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی برجسته بود. طی 8 سال جنگ تحمیلی تمام کشورهای عربی منهای سوریه و تاحدودی لیبی از تجاوز عراق به ایران حمایت کردند. قدرت‌های فرامنطقه‌ای چون فرانسه در همان ابتدا در زمان فرانسوا میتران از عراق حمایت همه‌جانبه‌ای کردند. شوروی و آمریکا ظاهرا نخست اعلام بی‌طرفی کردند، اما این بی‌طرفی تا زمانی بود که عراق در تجاوزات خود توانسته بود بخشی از ایران را اشغال کند، اما زمانی که ایران موفق شد نیروهای عراقی را از کشور بیرون کند به یکباره شوروی و آمریکا سیاست حمایت همه‌جانبه و دادن سلاح‌های پیشرفته به عراق را در پیش گرفتند.

در ابتدای جنگ بنی صدر در سمت ریاست‌جمهوری ایران قرار داشت ولی بعد از مدتی او از سمت خود برکنار شد و برای مدت کوتاهی شهید رجایی رئیس‌جمهور منتخب مردم بود. پس از رجایی نیز آیت‌الله خامنه‌ای به مدت 8 سال رئیس‌جمهور ایران شدند و پس از ایشان نیز آیت‌الله هاشمی به‌عنوان رئیس‌جمهور انتخاب شد. او از ۱۲ مرداد ۱۳۶۸ تا ۱۲ مرداد ۱۳۷۶ چهارمین رئیس‌جمهور ایران بود. در طول جنگ ایران و عراق رفسنجانی به‌عنوان نماینده رهبر در شورای عالی دفاع عملا فرماندهی نیروهای مسلح را برعهده داشت.

درواقع بعد از پایان جنگ، آیت‌الله هاشمی به‌عنوان رئیس‌جمهور تلاش کردند فضا را تغییر دهند و شرایط صلح و سازندگی را در کشور حاکم کنند. ایشان نوعی اقتصاد باز را تجویز کردند و در این راه کوشش بسیاری کردند تا آثار جنگ را از بین ببرند. در حوزه سیاست خارجی نیز ایشان مایل بودند با کشورهای خارجی گفت‌وگوهای سازنده‌ای انجام بگیرد و ایران در فضای جدید در عرصه اقتصادی و سیاست خارجی گام‌های تازه‌ای بردارد.

البته در سیاست خارجی، مرحوم هاشمی با کشورهای اروپایی گفت‌وگوهایی انتقادی و سازنده را دنبال کردند که موجب شد برخی تحریم‌های اروپا علیه ایران برداشته شود. پس از این ماجراها دو مساله باعث شد که بر روابط ایران و اروپا در زمان ریاست‌جمهوری آقای هاشمی خدشه وارد شود؛ نخست مساله سلمان رشدی بود که از سوی ایران مرتد و قتل او واجب اعلام شد. این مساله سبب شد برخی کشورهای اروپایی در مقام انتقاد از ایران برآیند و سطح ارتباطشان را به کاردار کاهش دهند. مساله دیگر واقعه میکونوس بود که در آلمان صورت گرفت.

باید توجه داشت که آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی در مقاطع مختلف و در حوزه‌های مختلف سیاست ایران اثرگذار بودند. ایشان نقش ویژه‌ای در تصمیم‌گیری‌های ایران درباره جنگ و پایان جنگ داشت. سطح دیگری از سیاست‌های آقای هاشمی رفسنجانی به سیاست‌های ایشان در خصوص کشورهای منطقه‌ای بازمی‌گردد. ایشان بعد از پایان جنگ به کشورهای منطقه همچون عربستان سعودی، سفرهایی داشتند یا به شوروی رفتند و با گورباچف رهبر وقت شوروی دیدار کردند. این سفرها و دیدارها سبب شده بود که روابط سازنده‌ای در دوران ریاست‌جمهوری آقای هاشمی با کشورهای همسایه برقرار شود.

آقای هاشمی مایل بودند نقشی مانند نقش امیرکبیر ایفا کنند و حتی به او لقب سردار سازندگی داده بودند. به هر حال در دوره ریاست‌جمهوری آقای هاشمی، شاهد نوعی تشنج زدایی در سیاست خارجی ایران بودیم و همچنین نوعی توسعه اقتصادی و اقتصاد باز نیز دنبال می‌شد.در نهایت اینکه شخصیت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی ابعاد مختلفی دارد.

ایشان را باید از اصلی‌ترین و کلیدی‌ترین چهره‌های سیاسی نظام انقلاب اسلامی دانست. هاشمی از آغاز پیروزی انقلاب تا این اواخر در جایگاه‌های مهمی از ارکان نظام چون فرماندهی جنگ تحمیلی، ریاست مجلس شورای اسلامی و ریاست‌جمهوری، ریاست مجلس خبرگان و ریاست مجمع تشخیص مصلحت حضور داشت و در هر مقطع خدمات ارزنده‌ای را برای انقلاب اسلامی به جا گذاشت. همانطور که اشاره شد در دوران بعد از جنگ که کشور به‌خاطر خسارت‌های ناشی از آثار جنگ در وضعیت نه چندان مطلوبی به‌سر می‌برد ایشان با تغییر و تحولات اساسی با اتخاذ سیاست‌های اثر بخش توانست فضای جدیدی را برای کشور رقم بزند.

منبع: دنیای اقتصاد

مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
رصد چهره‌ها
محسن رفیق‌دوست:

گزینه نظامی آمریکا حرف مفت است

گزینه نظامی آمریکا حرف مفت است
امروز گزینه نظامی یک حرف مفت و حرف بی‌اساس است و هیچ استراتژیست نظامی حمله به ایران را تأیید نمی‌کند و همچنین با هیچ کشوری از نظر عِده و عُده قابل...
علی تاجرنيا

صدای اصلاح‌طلبی جامعه خاموش نمی شود

صدای اصلاح‌طلبی جامعه خاموش نمی شود
اين‌گونه نيست كه با رفتن يك شخصيت يا تحت فشار قرار گرفتن برخي شخصيت‌ها صداي اصلاح‌طلبي خاموش شود. اصلاح‌طلبي و تحول خواهي نياز امروز جامعه ما شده...
رصد تحلیل‌ها
آخرین خبر

خريد فرش کاشان از کارخانه با هديه ويژه و ارسال رايگان!

قيمت بنزين 96 مشخص شد

با اين روش هزينه برق منزلتان را کاهش دهيد!

8 ميليون و 750هزارتومان، سهم هر ايراني از بدهي 700 هزار ميلياردي دولت!

سرقفلي ۲ ميليارد توماني ملک تجاري در پلاسکو واقعيت داشت؟

نتيجه جلسه اتاق اصناف با کسبه پلاسکو؛ ۴ نقطه براي استقرار مشخص شد

امارات خاطرخواه اين جنس ايراني شد

نعمت‌زاده: با اين مقدار پيشرفت به جايي نمي‌رسيم

حرکت خداپسندانه بازاري‌ها براي کمک به پلاسکويي‌ها

اراده و تلاش اين زن مثال زدني است؛ پرورش ماهي در کارخانه توليد گلاب!

دردسر عجيب دانشگاه هاي مشهور براي اخذ «رتبه»

هشدار دولت به سيف درباره وصول مطالبات بانکي

نماينده دوره نهم مجلس شوراي اسلامي: قرارداد خريد هواپيما هم محرمانه ماند/ در فتنه به دنبال عامل داخلي باشيد نه خارجي

هاآرتص: مشکل اصلي برجام نيست؛ حضور گسترده ايران و حزب‌الله در سوريه است

توافق ايران و روسيه و ترکيه درباره نقشه راه مذاکرات آستانه

چند خبر کوتاه؛ بسته خبري ساعت 23

فرزند رهبر انقلاب در مراسم تشييع پيکر آيت الله خسروشاهي

ماموريت هاي رئيس جمهور به وزرا در رابطه با حادثه پلاسکو

چهره‌هاي سياسي چه ماشيني سوار مي‌شوند؟

پيام تسليت جامعه مدرسين درپي شهادت جمعي از آتش نشانان

شمار کشته‌هاي طوفان در ايالت‌هاي جنوبي آمريکا به 18 نفر افزايش يافت

داعش در الانبار عراق مورد هدف قرار گرفت

حمايت مک کين و گراهام از تيلرسون براي تصدي وزارت خارجه آمريکا

الجزيره: ترامپ آغازگر عصري بي‌سابقه از نقض حقوق بشر توسط آمريکاست

رئيس جمهور گامبيا: يحيي جامع خزانه کشور را خالي کرده است

بلومبرگ: دلارهاي عربستان نتوانسته براي اين کشور نفوذ نظامي بخرد

ترامپ: گفت‌وگوي بسيار خوبي با نتانياهو داشتم

دبير کل سابق اتحاديه عرب: جهان بايد عليه مواضع ضد فلسطيني ترامپ تدابير جدي اتخاذ کند

انتخابات مقدماتي حزب سوسياليست فرانسه برگزار شد

اشتاين‌ماير: با آمدن ترامپ، روزهاي ناآرامي در پيش خواهيم داشت

بروجردي: رعايت نکردن نکات ايمني از دلايل آتش‌سوزي ساختمان «پلاسکو» است

اعزام روزانه ۴ کاروان دانشجويي به عتبات/ تعداد اعزام‌ها در اين دوره افزايش مي‌يابد

کشف ۲ جسد ديگر از زير زمين ساختمان پلاسکو

هواپيماي تهران مشهد از نيمه راه به تهران بازگشت

جسد يک شهروند عادي از زير آوار پلاسکو بيرون آمد

بارش برف و لغزنده بودن محورهاي مازندران/ رانندگان مجهز به تجهيزات زمستاني باشند

يک کشته و 20 مصدوم در پي واژگوني اتوبوس

قهرمانان همچنان زير آوارند؛ يک خواهش از مردم

ويدئو/ وقتي رانش زمين به تريلي هم رحم نمي کند

دزدان احمق سر از اداره پليس درآوردند