رصد

کد خبر: ۱۲۲۹۰۴
تاریخ انتشار: ۲۷ اسفند ۱۳۹۵ - ۰۶:۳۰
بازخوانی تصمیم بنیادین و جنجالی ترامپ
تیلرسون سرمایه و مدیريت اجرائی شرکت‌های صنعتی و سنخیت بسیار زیادی با شخصیت و ماهیت کاری ترامپ دارد. ترامپ نیز به‌عنوان یکی از سرمایه‌داران بزرگ آمریکا بدون داشتن صلاحیت مکفی به‌عنوان رئیس‌جمهور انتخاب شد. تیلرسون سابقه ۴۱ سال کار برای اکسون‌موبیل را دارد. یکی از مهم‌ترین آنها قرارداد با شرکت دولتی نفت روسیه؛ روسنفت، است.

حسین مافی مقدم/ آنچه در انتصاب کابینه ترامپ بیش از هر چیزی حتی سناتورهای جمهوری‌خواه را دچار شگفتی کرد، انتخاب رکس تیلرسون، مدیرعامل سابق شرکت غول نفتی آمریکا؛ یعنی «اکسون‌موبیل» بود. در عرف روابط بین‌الملل برای انتخاب وزیر امور خارجه دست‌کم دو خصوصیت در نظر گرفته می‌شود: ١) فرد انتخاب‌شده یا باید دانش‌آموخته و پژوهشگر علوم سیاسی و دارای تجربه کاری در این حوزه باشد (مانند کیسینجر، کوندولیزا رایس و جان کِری)، ٢) یا اینکه به‌عنوان یک عضو حزبی در چارچوب سیاست‌های حزبی در سالیان دراز توانسته باشد در سیاست خارجی دانش و مهارت لازم را کسب کند (مانند هیلاری کلینتون). این پرسش مطرح می‌شود که چرا ترامپ برخلاف عقل سلیم، فردی مانند رکس تیلرسون را برای پست وزارت امور خارجه برگزید. گزینش وی سبب شد تأیید سنا برای انتصاب وی با تأخیر انجام شود زیرا تیلرسون هیچ صلاحیتی برای احراز این پست نداشت و تقریبا جامعه سیاسی آمریکا را با شگفتی روبه‌رو کرد. با سیاست‌هایی که ترامپ در حین مبارزات انتخابی اظهار می‌کرد، از جمله سیاست‌گذاری درخصوص مهاجران و ثانیا با توجه به بحران‌های سنگین و وخیم در منطقه خاورمیانه، مسئله امنیتی اروپا و ناتو، رابطه با روسیه، رابطه با چین، رابطه با انگلستان و مانند اینها، قاعده عقلی حکم می‌کرد فردی با دانش و تجربه کافی در سیاست خارجی برای پست وزارت امور خارجه آمریکا گزینش می‌شد.
تیلرسون سرمایه و مدیريت اجرائی شرکت‌های صنعتی و سنخیت بسیار زیادی با شخصیت و ماهیت کاری ترامپ دارد. ترامپ نیز به‌عنوان یکی از سرمایه‌داران بزرگ آمریکا بدون داشتن صلاحیت مکفی به‌عنوان رئیس‌جمهور انتخاب شد. تیلرسون سابقه ۴۱ سال کار برای اکسون‌موبیل را دارد. یکی از مهم‌ترین آنها قرارداد با شرکت دولتی نفت روسیه؛ روسنفت، است. این قرارداد که به گفته ولادیمیر پوتین ارزش کلی آن ۵۰۰‌میلیارد دلار است، در اصل برای اکتشاف و استخراج ذخیره نفت قطب شمال است. به گزارش روزنامه وال‌استریت‌ژورنال، ارزش سهام او در شرکت معادل ۱۵۱‌میلیون دلار است. بنابراین دلیل نخست انتخاب تیلرسون، سنخیت شخصیتی و شغلی وی با ترامپ است.
١- رویکرد ترامپ به سیاست خارجی ارجحیت‌دادن به مراودات بازرگانی با کشورهای دیگر است. تلقی ترامپ از سیاست به‌طورکلی این است که سرمایه متقدم بر دموکراسی و سیاست است و بنابراین بر این باور است كه سیاست در همه کشورها یا دست‌کم کشورهای پیشرفته دارای نظام دموکراسی، با نفوذ سرمایه‌داران شکل می‌گیرد، بنابراین باید به دنبال منبع اصلی قدرت در تصمیم‌گیری‌های سیاسی رفت، نه‌اینکه وقت خود را با چانه‌زنی‌های ظاهری با سیاست‌مداران و اعضای پارلمان‌ها تلف کرد. دلیل ترامپ برای انتخاب نام‌برده این است که وزارت خارجه آمریکا از اولویت‌های خود در روند جهانی‌شدن دور شده است زیرا روند جهانی‌شدن و عصر دیجیتالی کشورها بیش از آنکه به سیاست‌مداران نیاز داشته باشند، به سرمایه‌داران و صاحبان سرمایه نیازمندند. ترامپ به‌عنوان یک شالوده‌شکن سیاسی بر این تصور است که زدوبندها، توافقات سیاسی و تجاری چندجانبه (مانند نفتا) وقت‌تلف‌کردن و سیاه‌بازی است. بنابراین باید در روابط خارجی ترامپ با کشورهای دیگر به‌دنبال ردپای منافع اقتصادی آمریکا به‌طور اعم و شرکت‌های ترامپ به‌طور اخص بود.
٢- خصوصیت و ویژگی رفتاری ترامپ، رفتار تحکمی، کنترل همه‌جانبه، داشتن اقتدار تام در تصمیم‌گیری و خلاصه خصوصیت یک مدیر موفق شرکتی است. از سوی دیگر در سیستم سیاسی آمریکا، وزیر خارجه به‌عنوان کلیدی‌ترین وزیر در کابینه همواره دارای اختیار تام بوده است و بنابراین باید پاسخ‌گوی تصمیم‌های سیاسی خود باشد. (مانند مورد کلینتون در کشته‌شدن سفیر آمریکا در لیبی یا استفاده از ایمیل‌های شخصی خود). ترامپ براساس مدیریت بازار آزاد آمریکا کسی را برای وزارت خارجه منصوب کرده است که اولا از نفوذ اقتصادی خود برای لابی‌های سیاسی با سرمایه‌داران کشورهای دیگر استفاده کند، ثانیا براساس این نوع مدیریت، تیلرسون اختیار تام در تصمیم‌گیری نداشته باشد، بلکه تصمیم‌گیری نهايی با ترامپ باشد. تیلرسون برای تصمیم‌گیری‌های ترامپ در سیاست خارجی گوش شنوایی دارد. تیلرسون بهترین گزینه برای ترامپ بوده است.
٣- در طول کارزار انتخاباتی، ترامپ استقلال خود را از حزب جمهوری‌خواه نشان داد و با وجود اینکه شعارهای انتخاباتی او با مخالفت حزب جمهوری‌خواه روبه‌رو بود یا حتی تصمیم‌های کنونی او با مخالفت برخی از سیاست‌مداران حزب جمهوری‌خواه روبه‌رو شده، ولی ترامپ بدون رعایت دیسیپلین حزبی مواضع خود را صریحا بیان کرده و می‌کند. در این راستا، انتخاب تیلرسون نیز به جزئی از این حلقه‌ها مربوط می‌شود. حزب جمهوری‌خواه انتظار داشت ترامپ در گفت‌وگوهای خود با میت رامنی یا برخی دیگر از فرمانداران جمهوری‌خواه یکی از آنها را به این سمت برگزیند، ولی ترامپ در مذاکرات خود با این افراد متوجه پایبندی آنها به دیسیپلین حزبی شد درحالی‌که اقتدارگرایی ترامپ با هرگونه قید حزبی مغایرت دارد؛ ولی تیلرسونی را انتخاب کرد که اساسا با محافل سیاسی آمریکا سروکاری ندارد و عضو حزب جمهوری‌خواه نیز نیست. بنابراین ترامپ وزیر خارجه‌ای دارد که تحت‌تأثیر و نفوذ دیسیپلین حزبی قرار ندارد، بلکه مستقیما تصمیم‌های ترامپ را اجرا می‌کند و رایزنی‌های حزبی هیچ تأثیری در تصمیم‌های ترامپ و تیلرسون ندارد. سروکارنداشتن تیلرسون با محافل سیاسی آمریکا، دست‌کم برای ترامپ یک مزیت محسوب می‌شود. اساسا نقطه قوت ترامپ و به‌دست‌آوردن اکثریت رأی آمریکایی‌ها شالوده‌شکنی ترامپ است. در موضوعات استراتژیک نه تیلرسون و نه حزب جمهوری‌خواه نقش مشورتی برای تصمیم‌های ترامپ ندارند.
٦- ترامپ جایگاه و حساب ویژه‌ای برای رابطه با روسیه باز کرده است؛ ولی این رابطه، رابطه سیاسی نخواهد بود؛ گرچه سیاست هم جزئی از این رابطه به شمار می‌آید؛ ولی هدف استراتژیک ترامپ برای تقویت رابطه با روسیه مبتنی بر کسب منافع اقتصادی است، نه سیاسی. اکسون موبیل در زمان مدیریت تیلرسون برای استخراج و اکتشاف نفت و گاز قصد داشت وارد بازار روسیه شود؛ ولی به دلیل وجود پیچیدگی‌های موجود و سیاست‌های خاص روسیه در زمینه تجارت، این توافق نفتی برای اکسون موبیل تا حدی مخاطره‌آمیز بود و از سوی دیگر هرگونه همکاری و قرارداد با روسیه مستلزم بررسی آن از سوی دولت فدرال آمریکا بود.
تیلرسون بهترین گزینه برای تقویت همکاری‌های اقتصادی با روسیه است و از طرف دیگر چون ماهیت سیاست خارجی آمریکا بیشتر رنگ و بوی تجارت خارجی دارد، تیلرسون با قابلیت‌های خود می‌تواند کار با روسیه را گسترش دهد. البته تیلرسون برخی از مواضع سیاسی را اتخاذ کرده که در آن رگه‌های انتقادی در زمینه سیاسی به روسیه وارد کرده است؛ ولی تیلرسون این توانایی را دارد که دو زمینه سیاسی و اقتصادی را از یکدیگر جدا کند و با وجود مواضع سیاسی متفاوت در قبال روسیه، توان فعالیت‌های شرکت‌های آمریکایی در روسیه را افزایش دهد.
نتیجه اینکه چارچوب تصمیم‌های ترامپ بهترین گزینه برای وزارت امور خارجه تیلرسون بوده است؛ ولی سؤال این است که تیلرسون با توجه به پیچیدگی‌های بسیار ظریف و حساس در روابط بین‌الملل می‌تواند تصمیم‌هایی اتخاذ کند که دوباره قدرت و عظمت را به آمریکا باز‌گرداند؟ با تکیه بر این واقعیت که تیلرسون ذهن، دانش و همچنین تجربه سیاسی ندارد، بحران‌های بین‌المللی و منطقه‌ای را چگونه مدیریت خواهد کرد؟ شاید پاسخ ترامپ این باشد که وی ریشه بحران‌های منطقه‌ای و بین‌المللی را از زاویه دیگری نگاه می‌کند و برای حل آنها نیز راه‌حل منحصربه‌فرد خود را در ذهن دارد؛ گرچه نگرش ترامپ این است که برای روبه‌رونشدن آمریکا با این بحران‌ها با شعار «اولویت نخست با آمریکا» است، اهمیتی به این بحران‌ها ندهد. پرسش این است که اگر این سیاست آمریکا یعنی فعالیت‌زایی اقتصادی در مناطق بحرانی مؤثر نباشد، آن‌گاه سیاست ترامپ چه خواهد بود؟ در این مرحله نگاه ترامپ جنگ‌افروزی است. در این مرحله تیلرسون کارآیی ندارد؛ بلکه قهرمان این فاز تنها خود ترامپ است. نتیجه اینکه با مدیریت تیلرسون بر دستگاه دیپلماسی آمریکا نباید انتظار نوآوری یا اقدامات استراتژیک در سیاست خارجی آمریکا را از سوی شخص تیلرسون داشت.


منبع: شرق

نام:
ایمیل:
* نظر:
رصد چهره‌ها
محمدرضا عارف:

حصر در شان نظام نیست

حصر در شان نظام نیست
امروز نظام جمهوری اسلامی ایران از چنان اقتدار، ثبات و پشتیبانی مردمی برخوردار است که هرگونه حصر، ایجاد محدودیت و ممنوع التصویری دلسوزان و ...
مرتضی مبلغ:

روحانی از هرنظر نسبت به رقبایش برتر است

روحانی از هرنظر نسبت به رقبایش برتر است
در جبهه اصلاح‌طلبان آقای روحانی در حقیقت به نمایندگی از این جبهه به تنهایی در عرصه رقابت حضور پیدا خواهد کرد. او از هر نظر از رقبای فعلی خود ...
آخرین خبر

فروش ويژه کارخانه‌ي فرش‌ماشيني کاشان با ارسال رايگان !

نخستين فرودگاه پر تردد کشور درسال 95 را بشناسيد!

دبير انجمن صنايع لبني: افزايش قيمت شير غيرقانوني است

طبقه‌بندي جديد کارمندان اعلام شد

وزير نيرو: ۴.۶ ميليارد دلار خدمات فني آب و برق صادر کرديم

مقام مسئول درسازمان غذا و دارو: تخلفات داروخانه اي پيگيري مي شود

قيمت کاميون‌هاي صفر در بازار

خريد تضميني گندم به ۱۵۰ هزار تن رسيد

واردات کمپوت آناناس بعد از سال‌ها قاچاق آزاد شد

واردات و ماليات کمر توليدکنندگان را شکست

رئيسي: هرگز جناحي عمل نکرده‌ام/ نظام پولي و بانکي معضل جدي اقتصاد است

«قاليباف» فردا به مجلس مي‌رود

رئيس دانشگاه آزاد برکنار شد

«صفحه ويژه انتخابات ۹۶» در سايت KHAMENEI.IR راه‌اندازي شد

روايت نقوي حسيني از ثروت 780 ميلياردي يک وزير

«محمد دهقان» رئيس ستاد انتخاباتي قاليباف شد

صحبت هاي سردار جزايري درباره شکست آمريکا در واقعه طبس

کارگردان مستندهاي انتخاباتي رئيسي کيست؟

واکنش مردانه دستجردي به منتقدين جمنا

توييت ظريف درباره خشونت و افراط‌گرايي

کوربين: اگر نخست‌وزير شوم...

رئيس‌ تشکيلات خودگردان فلسطين وارد کويت شد

هدف از "خانه‌تکاني" شاه آل سعود چيست؟

وزير کار بريتانيا: تمرکز حزب محافظه کار برگزيت خواهد بود

رئيس جمهور مصر وارد عربستان شد

تخليه دو حوزه اخذ رأي فرانسه از ترس ترور

انفجار خودرو در اوکراين يک کشته برجاي گذاشت

رزمايش دريايي مصر و آمريکا در درياي سرخ آغاز شد

چه مقدار از خاک سوريه در سال 2017 از اشغال داعش خارج شد؟

پيام تبريک «گوترش» به بشار اسد

علت اصلي آتش سوزي ساختمان پلاسکو

۱۱ استان کشور منتظر آبگرفتگي و سيلاب باشند

پليس فتا: مردم به باج‌افزارها باج ندهند

مذاکره با بانک‌هاي عراقي براي ارائه خدمات به زائران ايراني

عروسي که به عزا تبديل شد

نتايج دهمين دوره پذيرش پزشکي از ليسانس اعلام شد

فتاح: افزايش مستمري مددجويان از سوي مجلس کاري انقلابي بود

حضور ۵۹ شهردار از ۲۷ کشور در اجلاس شهرداران جهان اسلام

اعدام بر اساس ميزان مواد مخدر حذف شد

تداوم پرواز هواپيمايي زاگرس به مشهد علي‌رغم دستور قضايي